(Giới thiệu) Sự ngẫu hứng đầy hứa hẹn

*Trích bài viết của Kay trên Fanpage A Type Machine:

À HÔM NAY SẼ GIẢI THÍCH TẠI SAO CÁC BẠN NÊN "TẬP VIẾT" BẰNG TAY VÀ DÙNG GIẤY BÚT

Thật ra nếu các bạn viết kịch bản, đương nhiên sẽ phải viết bằng máy tính. Thậm chí, phải viết bằng phần mềm chuyên dụng nữa cơ, vì kịch bản điện ảnh thường được tính là một "big project", một công trình lớn, dùng Celtx hay Final Draft sẽ có cái lợi là nhìn được cả outline và nhảy tới nhảy lui các phân đoạn để chỉnh sửa, chưa kể qua các lần chỉnh nó sẽ tự đánh dấu các màu khác nhau, và cho chế độ "khoá phân đoạn", vì nếu không khoá phân đoạn kịch bản mà cứ chỉnh sửa nó nhảy phân đoạn thì bạn phó đạo diễn - người đã lỡ breakdown kịch bản version cũ của bạn - sẽ ôm mặt kêu trời và sẽ làm cho bạn cảm thấy bạn nên đi chết đi là vừa.

Nhưng mình đang nói về "tập viết". Tập viết thì nên dùng giấy bút. Ai cũng cần phải tập viết. Thậm chí một số điều trị sang chấn tâm lý dành cho người đek phải thuộc ngành sáng tạo, họ cũng bắt bệnh nhân tập viết.

Ngày nào mình cũng phải tập viết. Tại ngày nào mình làm sáng tạo mình cũng sẽ bị sang chấn tâm lý ahihi.

Tập viết cho mình sự phóng túng không gò bó câu chữ, chỉ bị gò bó bởi đề tài tập viết của ngày hôm đó. Nó cho bạn cảm giác tự do, cảm giác giải thoát, cảm giác chạm đến Niết bàn của sáng tạo. Thiệt. Thử đi. Viết kịch bản hoài cũng bị chán á. Đôi khi chúng ta cần phải lui lại để tập viết. Dùng chữ của bác Richard Williams - tác giả của phim hoạt hình / người đóng AI ĐÃ GIẾT THỎ ROGER? - là "advance backward" (tiến lùi) - Concept "tiến lùi" này mình lại học được bên ngành vẽ hoạt hình. Mình thấy ngành vẽ nói chung, và vẽ hoạt hình nói riêng, đều coi trọng craft, mình tạm gọi là kỹ thuật lầy lội.

“Kỹ thuật lầy lội” là gì, nghĩa là lầy lội có kỹ thuật hahaha. Nói chơi chứ nó là tập đó. Những bậc thầy về vẽ chuyên nghiệp, nghĩa là kiếm sống bằng nghề vẽ, tức là ít nhất họ phải vẽ kiếm sống 8 tiếng một ngày như người đi làm bình thường (có khi hơn 8 tiếng nữa nha) - thì họ đều dành ít nhất 30' một ngày để tập vẽ.

Họ vẽ ký hoạ những thứ họ thấy, họ vẽ những động tác chuyển động của nhân vật mà họ tưởng tượng ra trong đầu họ. Vì không vẽ sống không lên tay. Nên vậy mình mới gọi là lầy lội. Phải xuống lầy và phải lội trong lầy. Mỗi ngày!

Mình thấy bên viết lách số đông lại không có quan niệm tập viết, rất uổng! Vì mọi người nghĩ viết dễ quá. Các bạn học hết lớp 3 đã biết làm tập làm văn. Ngày nào mấy bạn comment Facebook, cũng được tính là viết. Vậy thì sao phải tập viết nữa? Sao phải cần" kỹ thuật lầy lội" nữa.

Nhưng các bạn có biết rằng khi "tập viết", chúng ta cũng cần phải tập trung tập viết thì nó mới được tính là "tập luyện đỉnh cao" không?

Trong cuốn PEAK (viết bởi nhà tâm lý học nổi tiếng K. Anders Ericsson và nhà văn chuyên về khoa học Robert Pool) lý giải peak là "tập luyện đỉnh cao”.

OK chắc các bạn cũng đã quen thuộc với quy luật 10,000 giờ của Malcolm Gladwell trong cuốn THE OUTLIER. Nghĩa là muốn học thành thạo một kỹ năng nào đó, bạn cần phải mất 10,000 giờ cho nó. Có nghĩa là bạn phải học hoặc làm cái gì đó mỗi ngày 6 tiếng, 6 ngày mỗi tuần, trong vòng 6 năm.

Nhưng mà các bạn phải hiểu là bác Gladwell trong nội các cố vấn của tổng thống Obama, mà chiến dịch tranh cử của Obama là “Yes you can”, nghĩa là “cái quần què gì bạn cũng làm được”, nên mới có cuốn sách “quảng cáo trá hình” đó. Cuốn đó làm nhiều học giả lộn ruột, đặc biệt là cái bác đã mất 30 năm để nghiên cứu và ra được quy luật 10,000 giờ là bác Ericsson hehe. Nên bác tức quá xuất bản cuốn PEAK, để giải thích rằng, không chỉ có 10,000 giờ là đủ, mà phải là 10,000 giờ “tập luyện đỉnh cao”.

Và bác giải thích là tập luyện đỉnh cao có nghĩa là khi tập, người tập cần phải ý thức họ đang tập hehehe. Còn bạn lái xe và bạn không chú ý lái xe thì bạn có lái 10,000 giờ chưa chắc bạn lái giỏi. Có khi bạn trở thành một tài xế chạy xe dù ẩu nhất trong lịch sử Bến xe Miền Đông thì khổ.

Quay lại câu chuyện “kỹ thuật lầy lội”, điều đó có nghĩa là: bạn là người viết, thì bạn phải nên tập viết, và tập mỗi ngày.

Rồi, tới vế thứ hai, tại sao đã phải tập viết mỗi ngày rồi, còn phải viết bằng tay nữa cơ. Bà Kay bày vẽ! Nhà bao việc.

À cái này cũng có khoa học chứng minh luôn, mình không nhớ rõ nguồn từ phòng thí nghiệm đại học nào, đại khái là khi bạn ghi chú bằng tay, thay vì bằng bàn phím, thì võ não bạn hình thành mấy cái rãnh mẹ gì đó nó giúp các neuron khác tương tác với nhau bắn hoá chất ì xèo trong não, và nó cho bạn 2 kết quả sau: một là bạn sẽ suy nghĩ sáng tạo hơn, hai là bạn sẽ nhớ lâu hơn. Nghe hấp dẫn quá đúng không? Nên hầu hết trong cuộc sống của mình, trừ phi phải ngồi vào bàn viết kịch bản thì mình mới dùng máy tính, còn lại mình viết tay.

Có một số chứng minh khác nữa liên quan đến bệnh lý, là một số trẻ tự kỷ không có khả năng điều khiển tay để hình thành chữ viết mà người thường có thể nhận ra là chữ gì, họ chỉ có thể bấm phím máy tính, đó là lý do đi học mấy bạn phải dùng laptop ngay từ bé. Nên mấy bạn cần phải cảm thấy mình may mắn khi có thể viết chữ bằng tay được, và nên thường xuyên viết chữ bằng tay nhé!

Rồi, hơn nữa, khi bạn tập viết bằng tay, tốc độ viết lúc nào cũng chậm hơn bạn đánh máy. Điều đó giúp não bạn sẽ lựa chọn cách dùng chữ đắt nhất, câu cú gãy gọn đúng thời đúng cảnh nhất. Cuốn sách hôm qua mình post link, còn bắt các bạn viết bằng tay chỉ trong 20 đến 30 phút cho mỗi “đề bài” ra mỗi ngày trong suốt 365 ngày, như vậy còn chơi khó bạn hơn nữa. Mình đoán chỉ sau 365 ngày, vỏ não của các bạn “tập viết bằng tay” mỗi ngày theo đề bài kiểu này chắc sẽ tăng tiến lắm. Nên mình mới bắt đầu theo quyển sách này thực hành từ hồi 1.1 đến giờ, và giới thiệu rộng rãi cho các bạn follower của A Type Machine page. Coi như là “tập viết đa cấp” hehehe.

...

***

Chào các bạn,
Năm 2021 này mình cố gắng tạo lập thói quen viết mỗi ngày. Được một người quen giới thiệu cuốn sách A Writer's Book Of Day - Judy Reeves, là cuốn sách dành cho những nhà văn muốn tạo lập thói quen viết. Cuốn sách có những bài viết và các tip viết lách rất thú vị. Hơn nữa, mỗi ngày tác giả sẽ gợi ý cho độc giả các đề tài mở để viết trong 15 - 20'.
Trên tinh thần vừa làm vừa chia sẻ, mình đang vừa dịch các bài viết vừa đi theo dự án viết 365 ngày. Hy vọng các bạn tìm thấy niềm vui và sự phấn khởi viết lách năm mới này.

Mời các bạn tham gia và đồng hành cùng mình nhé!

Thân ái,
Mèo Quin.